Mijn favoriete fotoboeken

Of ik dit jaar een boek kocht? En of ik daar een kort stukje wou over schrijven?

Ik ben geen boekenverzamelaar. Kopen om te hebben en in mijn boekenkast te laten verstoffen doe ik niet. Romans lees ik doorgaans maar een keer, en daarom koop ik ze zelden. Wat voor zin heeft het, behalve ze misschien verder uit te lenen of weg te geven?

Fotoboeken spreken me meer aan, maar een verzamelaar ben ik niet. Als consument ben ik alleen geïnteresseerd in technische en in inspirende boeken. En heel af en toe zwicht ik voor iets heel persoonlijks. Was dat wat ze zochten?

Ik betwijfelde het, maar was te vereerd om het aanbod af te slaan. Neen zeggen is niet mijn sterkste kant. Fotografieboeken en -tentoonstellingen bespreken behoort nog steeds een beetje toch een geheime ambitie. Wie niet waagt niet wint.

Ik had twee boeken in aanbieding: een extreem persoonlijk verhaal en een internationaal, trendy ook meer inspirerend boek. De tweede optie leek me veiliger, moderner. Een dag voor de deadline belde de hoofdredacteur me op. Hij vond het een leuk verhaal maar twijfelde over de beschikbaarheid van het boek.

Mijn stukje zou verschijnen in een boekenbijlagespecial. Of ik 100 % zeker wist dat dit boek er ook zou liggen? Ik veronderstel het maar dat is natuurlijk geen zekerheid. Dus gooide ik het over een andere boeg. Van mijn persoonlijke favoriet wist ik het tenminste zeker en dat boek (en zijn fotograaf) kunnen mijn nederige bijdrage ook beter gebruiken. 

Maar als bloggers hebben jullie recht op beide. Leve het internet.

Boek 2 : Lieven Herreman – ‘ Lymphoma’

Mijn vroegere leerkracht Lieven Herreman stelde begin dit jaar tentoon in het Caermersklooster in Gent. De man staat vooral bekend als een goede productfotograaf, maar deze keer bracht hij een intiem fotoverslag.

Lieven kreeg kanker in dezelfde periode als mijn mama. Tijdens de vernissage van een afstudeertentoonstelling kwamen wij hem samen tegen. Zij droeg een pruik, hij had geen haar maar dat is niets abnormaals voor een man. De kleur van zijn huid en de blik in zijn ogen wekten toch achterdocht. Ik herinner me hoe confronterend zij het vond, toen hij het mij vertelde. Wat precies door haar hoofd ging was mij niet duidelijk. Zag zij Lieven als ‘nog een slachtoffer’ of was ze jaloers op zijn herstel?

Net als ik heeft Lieven zijn ziekteperiode in beeld gebracht. Fotograferen is een manier om te gaan met het leven, en niet alleen met de mooie momenten. Kort voor zijn diagnose begon Lieven aan een nieuwe romance. Het fotoboek brengt hierdoor een dubbel verhaal, dat van een zwaar herstelproces ten opzichte van lichte liefdesbeelden.

De stelselmatige confrontatie van twee extremen zorgt voor een erg ontroerend verhaal. Tussen de foto’s zit een extra dagboekje verscholen, dat het geheel nog sterker en intiemer maakt.  Lympoma is een schitterend voorbeeld van eerlijke fotografie, zonder makeup- artiesten, dure camera’s en ingrijpende fotobewerking. Het is ook het bewijs dat niet alleen mooie herinneringen de moeite waard zijn om te fotograferen.

Boek1: Hans Eijkelboom ‘ Paris – New York – Shanghai’

De afgelopen twee jaar verbleef de Nederlandse kunstenaar Hans Eijkelboom achtereenvolgens twee maanden in Parijs, New York en Shanghai voor een vergelijkend onderzoek. Parijs aanzag hij als cultureel centrum van de 19e eeuw, New York van de 20ste en Shanghai van de 21ste eeuw. Eijkelbooms project resulteerde in een sociologische antropologisch fotodagboek.   

De reeksen tonen unieke individuen in een gelijkvormige massa. Zijn beelden zijn droge registraties van de relatie tussen kleding, uiterlijk en persoonlijkheid. Niet de foto’s op zich maar vooral de patronen zijn interessant en humoristisch: vrouwen in rode jassen, mannen met een gestreept poloshirt, dames met een Louis Vuitton tas, taxichauffeurs, moeders met kinderen, enz.  

Het boek bestaat ogenschijnlijk uit drie afzonderlijke delen. Het stramien van de drie is identiek, waardoor de kijker moeiteloos verschillen en overeenkomsten tussen gelijksoortige beeldreeksen in de drie steden kan zoeken. Door de globalisering lijken de stadcentra en zijn inwoners steeds meer op elkaar. Het is opmerkelijk hoe verschillend en tegelijkertijd verschillend we zijn. 

‘Paris – New York – Shanghai’ is een grappig, inspirerend en tegelijkertijd confronterend boek. Hoe uniek is, kan of moet iemand zijn?

Model

Deze week belde onze promotiedienst me op, met een klein groot verzoekje. Vanaf volgende week zullen onze lezers ieder uur een sitonit, de originele (of dat beweren ze toch) fatboy kunnen winnen. Maar om de actie te promoten hadden ze enkele leuke foto’s nodig. Veel budget was er niet.

Ik wist niet meten waar het over ging, maar al snel was het duidelijk dat ze me niet als (gratis) fotograaf pribeerde te rondselen. Ze zochten een model, type ‘het buurmeisje’ of ‘he girl next door’. Of ik dat zou zien zitten?

Er lang heb k er niet moeten over nadenken. Ik heb geen ambities als fotomodel, maar poseren vind ik nog steeds (relatief) leuk. Als tiener flateerde het me, gaf het mijn eigenwaarde een duwtje in de rug. Dat stadium ben ik voorbij.

Ondertussen heb ik een vrij realitisch en vooral objectief beeld van mezelf. Ik ben geen lelijk eendje maar echt mooi is anders. Koddig, noemt Bob het. ’Ze heeft iets’, wordt meer gebruikt en dat geldt voor heel veel vrouwen van mijn leeftijd.

Ik moest op vijftien verschillende manieren in of op de zitzak zitten. Het leek eenvoudig maar na tien poses was mijn inspiratie toch een beetje zoek. Bovendien had ik koud. De fotoreprotage vond plaats in een hagar, zonder verwarming. 

Echt gezellig is anders. Toch heb ik geen spijt. De fotograaf Wouter van Vooren is een toffe gast, het is leuk mee te werken aan een ander deel van ‘mijn’ krant en ik vond het ook erg verrijkend nog eens aan de andere kant van de camera te staan. Een mens leert overal iets uit.

Fotografiebijlage in De Morgen

Ik weet niet of het wel fatsoenlijk is om te bloggen over de concurrentie. Zelf ervaar ik De Morgen niet echt als de vijand, maar bepaalde collega’s zien dat anders. Natuurlijk zou ik nooit voor ze werken, maar hun krant af en toe kopen (al is het maar uit professionele interesse) moet toch kunnen. En er af en toe iets over schrijven op mijn blog lijkt me ook geen doodzonde. 

Sinds deze week ’schenkt’ De Morgen zijn lezers iedere woensdag een ‘luxueuze’ fotografiebijlage, op het formaat ‘dat het verdient’. Zou dat een sneer zijn in onze richting? Waarschijnlijk, en toch vind ik (als fotoliefhebber) het een mooie actie. Een goede reden om de krant eens te kopen, dacht ik. Maar woensdag was een drukke dag en zoals vaak bij dergelijke acties, geraakte ik niet tot bij in krantenwinkel. 

Heeft het nog zin de rest van de bijlage te sparen? Diep in mij schuilt er iets autistisch: als ik de reeks niet volledig kan verzamelen, is het de moeite niet meer. En de krant bij te bestellen is misschien toch net een stap te ver. Dus laat ik het aan mij voorbij gaan. De meeste fotograferen ken ik toch al.

Onder hen bevindt zich ook mijn collega Michiel Hendryckx, en dat is niet vanzelfsprekend. Als fotograaf vond Michiel dat natuurlijk een hele eer, en wie kan hem ongelijk geven? Maar als vaste fotograaf moest hij daar toestemming voor vragen, en dat liep niet van een leien dakje. 

‘Boeken, dvd’s en speciale bijlagen: het is iedere week wel iets en je kan toch moeilijk alles sparen?’ Bob heeft gelijk. Ik vind de actie meestal wel mooi meegenomen, maar misschien is het toch niet zo een goede strategie. Of krijgt de lezer nooit genoeg van al deze hebbedingetjes?

Opleiding

Deze week volg ik een opleiding, Frans. Eigenlijk is dat een beetje raar, zeker voor mijn omgeving. Ik spreek de taal al vrij goed. Maar er waren weinig andere opties.

 

Al enkele jaren heb ik een aanvraag voor opleiding ingediend. Zelf dacht ik vooral aan photoshop of html of spelling. Maar het bedrijf biedt in de eerste plaats taalcursussen aan. Ik deed een worp naar Turk en Spaans, maar ze zagen het nut voor iemand met mijn functie (terecht) niet in. 

 

Vorig jaar volgende twee van mijn collega’s opleiding Frans, en ze waren erg enthousiast. Ooit sprak ik goed Frans maar ik besef van mezelf dat ik steeds meer fouten maak. Wie een taal niet onderhoudt, verliest zijn kennis. Punt. Er is geen ontkomen aan. Talen kan je niet vergelijken met fietsen of skiën, waar de basis wel bewaard blijft.

 

Bijleren is altijd interessant,  in  welk onderwerp dan ook en dus diende ik een aanvraag in. Met succes want deze week wordt ik dus ‘ondergedompeld in het Frans’, zoals beloofd in de reclamebroches van Berlitz. Ondanks mijn voorkennis heb ik al erg veel bijgeleerd.

 

Het is een intensieve cursus, acht uur per dag. En dat valt me zwaar. Ik zag mezelf altijd als de eeuwige student, die graag en vlot studeerde. Maar na acht uur voel ik me moeër als na een langere werkdag. Blijkbaar heb ik niet alleen mijn Frans maar ook mijn studeercapaciteiten verleerd, en dat is toch een beetje confronterend.                

Spelling

Ik pleit meteen schuldig. Spelling is mijn ding niet, nooit geweest trouwens. Of dat onkunde of luiheid is, weet ik zelf niet goed. Ergens vind ik spellingsfouten altijd een beetje jammer. Daarom ben ik ook zo enthousiast over de nieuwe spellingsbijlagen bij De Standaard. Ik wil wel.

Tegelijkertijd kan ik niet opbrengen teksten opnieuw en opnieuw en opnieuw te herlezen, zeker niet voor blogberichten. Taal is een (communicatie)middel, geen doel op zich. Ik schrijf zoals ik spreek, en ook daar maak ik fouten. Moest niemand me hier op aanspreken zou het onderwerp me dan ook nauwelijks bezighouden.

Maar er zijn mensen die, op dat vlak, blijkbaar helemaal anders denken dan mij (alle respect trouwens). Dat bleek trouwens goed bij mijn bewuste spellingsfout op Manous verjaardagskaart: ik wort twee jaar. Mij leek het een leuke grap, een klein extraatje net zoals ik een kindergeschrift fakete. Velen waren het niet met mij eens. Het gaat om het principe, beweerden ze. Dit was een signaal aan de wand, een verloedering van onze waarden.

Wat heeft spelling te maken met waarden en normen? Ik moet toegegeven dat ik de denkfout ook geregeld maak: mooi schrijven getuigt van respect. Dat hebben ze er ons op school ingepompt. Misschien is het deels waar. Wat ons ook is ingepeperd en helemaal niet klopt is de onvergeeflijke dt-fout. Op school werden dt-fouten zwaarder bestraft als andere spellingsfouten,en daarom vinden veel volwassenen dan in het echte leven plots ook.

Onze kennis (niet alleen van mij) van de spellingsregels verzwakt. Reclamemakers maar ook restaurants en winkels spelen met fouten. Aan de andere kant blijven er mensen strijden voor een zuivere en correcte taal. Veel bloggers ervaren het als frustrerend, zeker als dat de enige respons is op hun bericht. Daarom besteed ik er nu een afzonderlijk bericht aan, zodat liefhebbers zich voor eens en altijd kunnen laten gaan: het is de moment.

Ooit ontmoette ik een man die er zijn hobby had van gemaakt. In zijn vrije tijd speurde hij allerhande publicaties af, op zoek naar fouten. Gelukkig ben ik hem hier nog niet tegengekomen: hij zou werken hebben.

Book of Fame

Belgiumdigital brengt een fotoboek uit. Leuk idee, al weet ik niet of alle foto’s mij zullen aanspreken. Een echte lijn zit er niet in de reeks. Het is een grote vergaarbak, en dat heeft veel voor- maar ook nadelen. Ik heb een beetje schrik van de eindeloze modellenfoto’s of technische perfecte en gephotoshopte landschappen. De lay-out van de onderstaande pagina overtuigd me niet helemaal. Ik hou nogal van sober en strak, zowel voor foto’s als voor de lay-out.

Ook bij de titel heb ik mijn bedenkingen. Book of Fame belooft een soort roem, iets waar veel fotografen (stiekem) van dromen. Ik betwijfel of hun naamsvermelding daar ook zal voor zorgen. Alleen fotografen hebben daar oog voor. De gewone lezer beperkt zich tot de plaatsje. Echt beroemd zullen de meeste deelnemers hier niet van worden, al is het een mooie stap in de goede richting.

En daarom alleen juich ik dergelijke initiatieven toe. Fotograferen heeft geen zin als het is om de beelden op te slaan op een computer. Kijken en bekeken worden, daar gaat het om. Belgium Digital én hun boek hebben dat goed begrepen.

Op de grens

Censuur en zelfcensuur, het bestaat nog altijd (een heel klein beetje). Wat kan en wat kan er niet in een krant als De Standaard? Het is niet de eerste maar waarschijnlijk ook niet de laatste keer dat ik het onderwerp hier zal opvoeren. Ik vind het dat ook nog altijd een moeilijk maar boeiend thema.

En dit weekend was het weer prijs. Wim Daneels maakte een reeks schitterende maar relatief vieze (dat is het enige objectieve woord dat ik kan verzinnen) beelden van een Antwerpse studentendoop. We hebben de beelden moeten uitprinten en enkelen haalden de krant niet. Erg smakelijk zijn e inderdaad niet, maar dat was het evenement ook niet. Ik heb het nut of de symboliek of het plezier van dopen nog steeds niet goed begrepen. Je even laten vernederen om bij de groep te horen? Neen, dank u. Dat zijn niet meteen de vriendschappen waar ik in geloof.

Fotogeniek is het onderwerp wel. Als studente fotografie heb ik het evenement op die manier ook kunnen volgen. Het ziet er allemaal viezer en wreder uit dan het is, beweren de organisatoren. Waarschijnlijk is dat ook de reden waarom deze foto de krant niet haalde. Wij houden namelijk rekening mee veel lezers de krant lezen bij hun ontbijt.

Vrouwenjury

Af en toe wordt ik zo gevraagd, voor lezingen, voordrachten en jureringen. Waar ze het aan mij vragen, is mij niet altijd duidelijk. Deels omdat ik voor De Standaard werk, denk ik. Dat klinkt goed. Ondertussen heeft mijn naam zich ook een beetje verspreid in ‘het circuit’, waardoor ik steeds meer gevraagd wordt. Ik zeg bovendien, als het enigszins mogelijk is, ook altijd ja.

Dat was dus ook het geval toen het vrouwencomité me uitnodigde om te zettelen in hun fotojury, al veronderstel ik dat het vooral was voor mijn geslacht.

Het thema van de fotowedstrijd was vrouw en werk, en vrouw en vrije tijd. Dat leek mij een haalbaar en interessant onderwerp, al ben ik geen echte feministe. Veel fotografen zouden hier niet eens voor moeten buiten komen, dacht ik. Vrouwen in actie, dat zit toch in ieders archief?

Blijkbaar was ik te optimistisch. Uit en vijftig inzendingen moesten we tien laureaten selecteren. Het was een moeilijke oefening. Onvoorstelbaar hoeveel ‘fotografen’ misbruik maken van photoshop. Gelukkig viel de groep (jawel, allemaal vrouwen) erg goed mee. Ook heb ik ontdekt dat sommige foto’s blijkbaar zo slecht kunnen zijn dat ze voor bepaalde mensen opnieuw als goed aanzien worden. Hilarisch.

De keuze was snel gemaakt. Op 11 November ( de vrouwendag) ontvangt de winnaar zijn prijs: een fototoestel. Volgend jaar doe ik mee, misschien opnieuw als jurylid en anders zeker als fotograaf.