Waarom sommige mensen hun goesting krijgen

‘Om half acht verwacht ik u aan onze stand, voor een foto.’ De man was niet mijn opdrachtgever, en ik wist dus ook niet meteen hoe te reageren. Ik denk dat doorgaans niet moeilijk doe over extraatjes, als mensen het mij vriendelijk vragen. Dit was anders. Dat is een half uur langer moest blijven voor zijn vraag vond de man geen bezwaar.

Ik bloosde en met een gedempt stemmetje uitte ik mijn twijfels. In zijn gladgestreken mantelpak keek hij me streng aan. ‘Ik veronderstel dat u wel even kan blijven. Ik verwacht u.’ Inwendig stond ik op koken, maar ik zei niets. En stond om half acht aan zijn stand. Terwijl ik de foto maakte vervloekte ik voor al mezelf. Hoe kon me zo laten doen?

Zou het aan de stiel liggen? Fotografie (en fotografen) wordt geregeld ondergewaardeerd. Een foto meer of minder, daar kan het toch niet op aankomen? Iedereen kan toch foto’s maken? Digitale beelden kosten toch niets?

Of ligt het aan mij? Vaak kom ik over als een erg zelfzeker iemand, zeker hier op mijn blog. Maar sociaal en open zijn, is niet hetzelfde al zelfzeker en pretentieus. Bij de meeste krachtmetingen geef ik me vooraf gewonnen. Mensen met meer lef dan medeleven, mensen zonder gêne of scrupules, ze overtroeven me en ik ben niet alleen. Dergelijke mensen krijgen uiteindelijk te vaak hun zin.

Brave meisjes gaan naar de hemel, stoute meisjes (of jongens komen overal). Hatelijk.

Verwarring

Stel: je bent een manager en geeft een presentatie. Om je stellingen te illustreren verzin je enkele fictieve probleemsituaties. Daarvan maak je een mooi, moderne powerpointpresentatie. De voordracht wordt gevolgd door een journalist en dus ook een persfotograaf. Management is in; mensen lezen dat graag. Fotografe Stefanie Deleu maakt enkele leuke actieshots, van de man voor zijn presentatie.

De dag nadien staat deze foto in de krant. De meeste lezers bekijken de foto voor ze het stuk lezen: 170 000 passagiers belanden op een verkeerd vliegtuig. Hij schrikt: dat lijkt toch enorm veel? Zo heeft ook Brussels Airport de foto ‘gelezen’. Die ochtend hingen ze al aan de lijn.

Nico Vereecken op de 6 daagse

Het is niet omdat Nico me enkele weken geleden eens goed op mijn plaats zette, dat ik nu een positief bericht over hem schrijf. Integendeel. Meestal ben ik te koppig voor verzoeningsacties. Ook zonder voorgeschiedenis zou ik, bij het zien van deze foto’s, zin gekregen hebben er iets over te schrijven. Maar dat ik de naam (en het mailadres) van de fotograaf kende, maakte het alleen gemakkelijker.

Een zwartwit reeks over de randgebeurtenissen van een sportevenement is niet evident voor een professionele agentschapsfotograaf. Het getuigt van durf en motivatie. Meestal hebben alleen liefhebbers en studenten daar tijd en zin voor.

Nico Vereecken bewijst dat het toch kan. Ik heb mijn best gedaan de reeks in de krant te krijgen, zodat de jongen er ook financieel iets zou aan over houden. Initiatief is leuk, maar zonder opbrengst houdt zelfs de grootste idealist het waarschijnlijk snel voor gezien. Van complimenten kan niemand leven.

Het is mij jammer genoeg niet gelukt.

Respect en erkenning

Misschien ben ik gisteren een beetje uit de bocht gegaan, toen ik schreef dat agentschapsfoto’s vaak ‘goed zijn maar meer niet’. Ik heb mijn mening alvast slecht verwoord. Eigenlijk wou ik onze freelancers vooral een schouderklopje geven, maar de slag heb ik gewoon zelf terug in het gezicht gekregen. Plots leek mijn bericht een aanval op de agentschapsfotografen, en dat was niet de bedoeling.

Toch trek ik mijn staart niet helemaal terug. Het verhaal (en zijn problemen) is minder eenzijdig als het lijkt.Persfotografen maken vaak heel mooie en goede foto’s. Dat is ook de reden wat wij nooit nog eigen fotografen naar het buitenland sturen. Het feit dat ze vast voor een fotoagentschap werken, is al een bewijs van hun kunnen. Het zijn deze mensen die World Press halen. Dat ze geen respect krijgen, klopt ook niet. Wij gebruiken heel veel agentschapsfoto’s, zowel in de krant als op online. Dat betekent toch dat we ze goed vinden.

Bij mijn weten vermelden we ook daar zo veel mogelijk de credits. Nog eens: in mijn bericht heb ik ook geschreven dat ze meestal goed zijn. Goed betekent niet slecht of gemiddeld of middelmatig. Goed is goed, punt. Heel goed, dat zijn de Van Fletterens. Maar eerlijkheidshalve moet toch ook gezegd kunnen worden dat agentschapsfotografen veel verschillende klanten tevreden moeten stellen en dat je dat soms voelt. Dat is op zich niet slechter maar wel anders.

Ergens krijg ik het gevoel dat ik plots moet boeten voor een tekort aan erkenning. Agentschapsfotografen werken achter de schermen, in naam van een groep en ontwikkelen hierdoor vaak minder naamsbekendheid. Wil dat zeggen dat het minderwaardig is? Integendeel. Bekendheid is geen referentie voor kwaliteit, vind ik. En als ik (na tien berichten over agentschapsbeelden) onze eigen fotografen een schouderklopje wil geven, is het jammer dat ik plots de schuld krijg van een veel groter probleem. Maar moest ik met mijn bericht iemand gekwetst hebben (zoals mijn chef:-)), dan neem ik dan nu beleef terug. Mijn excuses.

Rood

Deze week moest ik foto’s maken van de commerciële dienst. Vorig jaar heb ik al iets dergelijks moeten doen, en het was niet gemakkelijk. Portret is nochtans iets dat ik graag doe, maar bij grote groepen lijkt het altijd tegen te vallen. Dit jaar nam ik me voor het over een andere boeg te gooien. Ik zou de foto’s buiten trekken, in plaats van in studio. Persoonlijk was ik graag voor zwart wit gegaan, maar dat wil het bedrijf niet. Kleur zou het worden.

Bij het bekijken van de foto’s zag ik al dat bepaalde mensen ‘een beetje rood uitsloegen’. Ik kon me deze plekken niet bij iedereen herinneren, maar doordat er ook mensen waren die er geen last van hadden, heb ik er geen aandacht aan geschonken. In photoshop heb ik voor de hele groep de saturatie een beetje naar beneden gehaald en het rood getemperd. Op mijn scherm zag het er voor de meeste mensen wel oke uit.

Maar na afgifte stond de verantwoordelijke hier toch snel terug. Hatelijk vind ik dat. Natuurlijk is het mijn fout. Ik ben de fotografe. Maar ik kan het nauwelijks zelf begrijpen waarom de kleuren bij bepaalde mensen zo ‘onflatterend’ waren. Of we de shoot opnieuw konden doen, in studio? Ik hou van tevreden klanten en doorgaans is dat echt geen probleem. Dus natuurlijk ga ik het opnieuw doen. Maar mijn goed gevoel is nu toch weg.

Hoe kon dit gebeuren? Wat is er mis met daglicht? Waarom heb ik het zo moeilijk met pasfotoshoots? Waarom vinden mensen zichzelf steevast lelijk?

Spelling

Ik pleit meteen schuldig. Spelling is mijn ding niet, nooit geweest trouwens. Of dat onkunde of luiheid is, weet ik zelf niet goed. Ergens vind ik spellingsfouten altijd een beetje jammer. Daarom ben ik ook zo enthousiast over de nieuwe spellingsbijlagen bij De Standaard. Ik wil wel.

Tegelijkertijd kan ik niet opbrengen teksten opnieuw en opnieuw en opnieuw te herlezen, zeker niet voor blogberichten. Taal is een (communicatie)middel, geen doel op zich. Ik schrijf zoals ik spreek, en ook daar maak ik fouten. Moest niemand me hier op aanspreken zou het onderwerp me dan ook nauwelijks bezighouden.

Maar er zijn mensen die, op dat vlak, blijkbaar helemaal anders denken dan mij (alle respect trouwens). Dat bleek trouwens goed bij mijn bewuste spellingsfout op Manous verjaardagskaart: ik wort twee jaar. Mij leek het een leuke grap, een klein extraatje net zoals ik een kindergeschrift fakete. Velen waren het niet met mij eens. Het gaat om het principe, beweerden ze. Dit was een signaal aan de wand, een verloedering van onze waarden.

Wat heeft spelling te maken met waarden en normen? Ik moet toegegeven dat ik de denkfout ook geregeld maak: mooi schrijven getuigt van respect. Dat hebben ze er ons op school ingepompt. Misschien is het deels waar. Wat ons ook is ingepeperd en helemaal niet klopt is de onvergeeflijke dt-fout. Op school werden dt-fouten zwaarder bestraft als andere spellingsfouten,en daarom vinden veel volwassenen dan in het echte leven plots ook.

Onze kennis (niet alleen van mij) van de spellingsregels verzwakt. Reclamemakers maar ook restaurants en winkels spelen met fouten. Aan de andere kant blijven er mensen strijden voor een zuivere en correcte taal. Veel bloggers ervaren het als frustrerend, zeker als dat de enige respons is op hun bericht. Daarom besteed ik er nu een afzonderlijk bericht aan, zodat liefhebbers zich voor eens en altijd kunnen laten gaan: het is de moment.

Ooit ontmoette ik een man die er zijn hobby had van gemaakt. In zijn vrije tijd speurde hij allerhande publicaties af, op zoek naar fouten. Gelukkig ben ik hem hier nog niet tegengekomen: hij zou werken hebben.

Op de grens

Censuur en zelfcensuur, het bestaat nog altijd (een heel klein beetje). Wat kan en wat kan er niet in een krant als De Standaard? Het is niet de eerste maar waarschijnlijk ook niet de laatste keer dat ik het onderwerp hier zal opvoeren. Ik vind het dat ook nog altijd een moeilijk maar boeiend thema.

En dit weekend was het weer prijs. Wim Daneels maakte een reeks schitterende maar relatief vieze (dat is het enige objectieve woord dat ik kan verzinnen) beelden van een Antwerpse studentendoop. We hebben de beelden moeten uitprinten en enkelen haalden de krant niet. Erg smakelijk zijn e inderdaad niet, maar dat was het evenement ook niet. Ik heb het nut of de symboliek of het plezier van dopen nog steeds niet goed begrepen. Je even laten vernederen om bij de groep te horen? Neen, dank u. Dat zijn niet meteen de vriendschappen waar ik in geloof.

Fotogeniek is het onderwerp wel. Als studente fotografie heb ik het evenement op die manier ook kunnen volgen. Het ziet er allemaal viezer en wreder uit dan het is, beweren de organisatoren. Waarschijnlijk is dat ook de reden waarom deze foto de krant niet haalde. Wij houden namelijk rekening mee veel lezers de krant lezen bij hun ontbijt.

Vrouwenjury

Af en toe wordt ik zo gevraagd, voor lezingen, voordrachten en jureringen. Waar ze het aan mij vragen, is mij niet altijd duidelijk. Deels omdat ik voor De Standaard werk, denk ik. Dat klinkt goed. Ondertussen heeft mijn naam zich ook een beetje verspreid in ‘het circuit’, waardoor ik steeds meer gevraagd wordt. Ik zeg bovendien, als het enigszins mogelijk is, ook altijd ja.

Dat was dus ook het geval toen het vrouwencomité me uitnodigde om te zettelen in hun fotojury, al veronderstel ik dat het vooral was voor mijn geslacht.

Het thema van de fotowedstrijd was vrouw en werk, en vrouw en vrije tijd. Dat leek mij een haalbaar en interessant onderwerp, al ben ik geen echte feministe. Veel fotografen zouden hier niet eens voor moeten buiten komen, dacht ik. Vrouwen in actie, dat zit toch in ieders archief?

Blijkbaar was ik te optimistisch. Uit en vijftig inzendingen moesten we tien laureaten selecteren. Het was een moeilijke oefening. Onvoorstelbaar hoeveel ‘fotografen’ misbruik maken van photoshop. Gelukkig viel de groep (jawel, allemaal vrouwen) erg goed mee. Ook heb ik ontdekt dat sommige foto’s blijkbaar zo slecht kunnen zijn dat ze voor bepaalde mensen opnieuw als goed aanzien worden. Hilarisch.

De keuze was snel gemaakt. Op 11 November ( de vrouwendag) ontvangt de winnaar zijn prijs: een fototoestel. Volgend jaar doe ik mee, misschien opnieuw als jurylid en anders zeker als fotograaf.

Minder is meer

Het is Cindy haar schuld, maak ik mezelf nu wijs.

In een vorig bericht merkte ze op dat ik me beter zou beperken tot een goede blog, dan twee halve en overlappende. Even was ik boos en ontgoocheld. Kritiek is nooit aangenaam. Toch probeer ik er ook iets uit te leren. 

Het is waar dat ik niet regelmatig genoeg schrijf. Dat is toevallig, en ik beloof dat daar binnenkort verandering in komt. De voorbije maanden waren een beetje chaotisch en hectisch, door een samenloop van omstandigheden. Maar ik wil mezelf, en jullie, niets wijsmaken. Er komen zonder twijfel nog woelige periodes.

Moet ik veranderen? Alleen dommeriken (en koppigaards) veranderen nooit van gedachten. Wil iedereen alles? Heb ik veel dubbele lezers? Kiezen zijn voor meer tekst of meer eenvormigheid?

Ik blog in de eerste plaats voor mezelf, omdat ik graag schrijf (en het nergens anders kan en mag doen.) Maar eerlijk is eerlijk: zonder jullie zou ik het waarschijnlijk toch niet doen. Daarom leg ik mijn (en vooral dat van mijn twee blogs)
een beetje in jullie handen. Stem en laat van je horen.

Randgevallen

Het reproductierecht van het atomium is buitensporig streng. In principe mag je de bollen enkel fotograferen en reproduceren bij stukken die over het monument zelf gaan. Een foto van het atomium bij een stuk over toerisme in Brussel, mag niet en de schadevergoeding is aanzienlijk.

Deze prachtige foto (van Nic Balthazar en gemaakt door onze jong talent Katrijn Van Giel) is een twijfelgeval.

Uiteindelijk ging de foto niet mee omwille van de copyrights, maar gewoon omdat hij niet paste in de lay-outvorm.